Nỗi đau người ở lại sau thảm họa cháy chung cư Hong Kong

Những tòa chung cư màu trà sữa của Wang Fuk Court từng là dấu mốc thân thuộc với cư dân quận Tai Po, Hong Kong. Mỗi khi thấy dãy nhà hiện ra bên trái đường Tolo sau giờ tan sở, họ biết mình đã về đến khu đô thị yên bình với đường xe đạp uốn lượn và dòng kênh chảy qua.

Giờ đây, công trình từng là niềm tự hào ấy chỉ còn lại lớp bụi đen, giàn giáo gãy đổ và những mảng lưới xanh sờn rách, sau trận cháy hôm 26/11 khiến bảy trong tám tòa chìm trong lửa – trở thành thảm họa nghiêm trọng nhất tại Hong Kong trong bảy thập kỷ.

Xây dựng năm 1983, Wang Fuk Court cung cấp các căn hộ hai phòng ngủ diện tích 40 – 45 m2 cho gia đình thu nhập trung bình – thấp. Hơn 40 năm trôi qua, nhiều cư dân đã già đi cùng khu nhà, sống một mình hoặc cùng người giúp việc chăm sóc.

Đám cháy bùng lên lúc 14h52, khi người lớn đã đi làm, trẻ em tới trường, còn nhiều người cao tuổi ở nhà cùng cháu nhỏ hoặc người trông nom. Họ trở thành nhóm nạn nhân chính.

Một trong những tiếng kêu cầu cứu tuyệt vọng nhất là của Winnie Hui – người mẹ đã đăng hàng chục bài trên mạng xã hội để tìm con gái sáu tháng tuổi, bé Ho Tsz-yan. Khi hỏa hoạn lan tới block Wang Cheong, bé Tsz-yan đang ở cùng bà nội 68 tuổi Li Kin-yuk. Bà Li gọi cho Hui lúc 15h02, nói rằng khói đã lan đến cửa và bà sẽ chuyển sang căn khác cùng tầng. Liên lạc mất ngay sau đó, và ông nội của bé, 75 tuổi, cũng mất tích.

Hơn 30 giờ tìm kiếm, Hui gục ngã khi hay tin con đã thiệt mạng. “Con tôi chết rồi. Tôi là người mẹ đang tìm con suốt mấy ngày nay. Cả bố mẹ chồng tôi cũng không tìm thấy. Họ nói phát hiện một em bé và một người lớn không còn dấu hiệu sống”, cô khóc nức nở.

Tại hội trường Kwong Fuk, nơi cơ quan chức năng trưng bày album ảnh thi thể để thân nhân nhận diện, nhiều gia đình ngã quỵ sau khi rời phòng nhận dạng. Trong dòng người lặng lẽ, một phụ nữ họ Cheung cho biết có rất nhiều ảnh trẻ nhỏ, nhưng chị không tìm được chị gái và anh rể sống ở tầng 23 tòa Wang Cheong.

Bà Yeung, 50 tuổi, đến để nhận thi thể chị gái, cho hay gương mặt nạn nhân cháy đen, gần như không nhận ra, nhưng vị trí tìm thấy giúp xác định danh tính. “Chị gọi tôi khi lửa mới bùng lên, chỉ 10 phút sau đã lan tới căn hộ. Chị khóc cầu cứu, tôi báo cảnh sát rồi nhưng vẫn không kịp”, Yeung nói.

Theo Bộ trưởng An ninh Hong Kong Chris Tang, số người chết đã lên đến 146. Khoảng 180 người vẫn “chưa rõ tình trạng”, 89 thi thể không thể nhận diện vì bị cháy quá mức.

Nhiều người thân tuyệt vọng vì mỗi giờ trôi qua hy vọng sống sót càng mong manh. Một người phụ nữ đi tìm chị gái sống một mình ở tầng 16, cho biết: “Tôi đã đến các điểm tạm trú, bệnh viện, nhưng không có tin tức. Tôi chuẩn bị tinh thần cho điều tồi tệ nhất, nhưng đến đây rồi vẫn không thấy”.

Tại Bệnh viện Prince of Wales ở Sha Tin, ông Lam, 76 tuổi, mất anh trai 80 tuổi, vẫn tìm chị dâu và cháu trai sống cùng nhà. Bệnh viện cho biết không có hồ sơ nhập viện nào của họ. “Chúng tôi không biết phải chuẩn bị tang lễ cho một người hay cả ba”, ông nói.

Trước vụ cháy, cư dân Wang Fuk Court đã sống hơn 18 tháng giữa giàn giáo và lưới che phủ do công trình cải tạo. Nhiều cửa sổ bị bịt bằng xốp cách nhiệt.

Giờ đây, những “ngọn tháp canh” của Tai Po chỉ còn lại những vết thương bỏng rộp, như một chứng tích u ám của ngày tàn khốc đã cướp đi sinh mạng của quá nhiều con người.

Tổng cộng 1.984 căn hộ bị ảnh hưởng, nhiều tầng của tòa Wang Cheong hư hại nặng nhất. Hơn 300 công nhân đang tháo dỡ các hạng mục bao che để bảo đảm an toàn. Kiểm tra sơ bộ cho thấy kết cấu chính của tám tòa nhà không có nguy cơ sập, nhưng khoảng 450 căn cần gia cố hoặc đóng cửa dài hạn.

Đội nhận dạng nạn nhân DVIU thu gom hàng trăm mẫu ADN và dấu vân tay, làm việc trong điều kiện tường nứt, trần sập và nhiệt độ còn âm ỉ. Công tác nhận dạng dự kiến kéo dài 3 – 6 tuần.

Hơn 1.800 cư dân được chuyển đến các trung tâm tạm trú, trong đó khoảng 700 người cần hỗ trợ chỗ ở dài hạn. Nhà chức trách mở các quầy tư vấn y tế – tâm lý và cấp phát nhu yếu phẩm cho nhóm người già, trẻ nhỏ và lao động nhập cư.

Cộng đồng Philippines ghi nhận trên 25 lao động giúp việc thiệt mạng hoặc mất tích, còn Indonesia xác nhận gần 20 công dân bị ảnh hưởng. Hai lãnh sự quán đã tiếp nhận hơn 450 yêu cầu hỗ trợ từ thân nhân.

Các quỹ hỗ trợ đã nhận hơn 1,04 tỷ HKD từ doanh nghiệp và người dân. Hơn 40 điểm tưởng niệm được lập quanh Tai Po, dòng người mang hoa nến kéo dài tới gần 2 km trong nhiều ngày.

Nguyên nhân hỏa hoạn đang được điều tra, trong đó có khả năng liên quan đến vật liệu bao giàn giáo và tình trạng cải tạo kéo dài quanh toàn bộ khu nhà.